ΑΝΕΡΓΙΑ & ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Α. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ & ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

Α.1. ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΑΝΕΡΓΙΑ

H ανεργία ιεραρχείται, από την κοινή γνώμη, ως ένα από τα κυρίαρχα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας. Αποτελεί επίμονο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας, το οποίο οι διαδοχικές κυβερνήσεις της τελευταίας 35ετίας απέτυχαν να επιλύσουν. Συνήθη θύματα αυτής της κοινωνικής αδικίας είναι οι γυναίκες και οι νέοι. Η ανεργία στην Ελλάδα οφείλεται σε διαρθρωτικά προβλήματα της οικονομίας και όχι σε συγκυριακούς λόγους, που έχουν να κάνουν με τον οικονομικό κύκλο. Tα υψηλά ποσοστά ανεργίας στην ελληνική αγορά εργασίας, μπορούν να αποδοθούν, κυρίως, στους εξής παράγοντες:

i. Στο στρεβλό αναπτυξιακό μοντέλο της ελληνικής οικονομίας, το οποίο παρά τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης μέχρι πρόσφατα, ούτε καν τα υφιστάμενα επίπεδα απασχόλησης δεν μπορεί να συντηρήσει, πόσο μάλλον να συμβάλει και στην απορρόφηση ανέργων. Χαρακτηριστικά αυτού του αναπτυξιακού μοντέλου είναι η έμφαση στις κατασκευές (των οποίων η δυναμική πλέον μειώνεται), η συρρίκνωση του αγροτικού τομέα, η αποβιομηχάνιση, η μείωση της αυτοαποσχόλησης και ο διογκωμένος δημόσιος τομέας.

ii. Στο ότι η προσφορά ατόμων με υψηλές δεξιότητες (πτυχιούχων) δεν ανταποκρίνεται σε αντίστοιχη ζήτηση. Αυτό οφείλεται, πρώτον, στην αδυναμία του εκπαιδευτικού συστήματος να προσαρμοστεί στις ανάγκες της αγοράς εργασίας και, δεύτερον, στην (θετική βεβαίως) εμμονή των Ελλήνων για την απόκτηση ανώτατης εκπαίδευσης με στόχο την επαγγελματική αποκατάσταση. Πολλές ανεξάρτητες έρευνες διαπιστώνουν την αναντιστοιχία των γνώσεων των αποφοίτων των Α.Ε.Ι./Τ.Ε.Ι. σε σχέση με τις ανάγκες των επιχειρήσεων, αλλά και την έλλειψη αναγκαίων ειδικοτήτων έναντι της υπερεπάρκειας άλλων. Εξ αιτίας του γεγονότος ότι βασική λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος παραμένει το να προετοιμάζει υπαλλήλους για τον δημόσιο τομέα, παρατηρούμε να συνεχίζεται η αθρόα συμμετοχή σε διαγωνισμούς προσλήψεων στο δημόσιο και τις εταιρείες του, ενώ σε -πολλές- συγκεκριμένες ειδικότητες παρουσιάζεται έλλειψη προσφοράς εργασίας, όπως διαπιστώνει ο Ο.Α.Ε.Δ. (π.χ. τεχνικά επαγγέλματα). Μέχρι σήμερα, δεν υπήρξε καμία σοβαρή αντιμετώπιση αυτού του κατά βάσιν διαρθρωτικού προβλήματος της ελληνικής αγοράς εργασίας.

iii. Στη χαμηλή αποδοτικότητα των ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης. Δυστυχώς, ένα πολύ μικρό ποσοστό από τον συνολικό αριθμό των ανέργων βρίσκει εργασία χρησιμοποιώντας τις υπηρεσίες του Ο.Α.Ε.Δ. Στην ουσία, ο Ο.Α.Ε.Δ. χρησιμοποιείται περισσότερο ως πάροχος του επιδόματος και λιγότερο ως μηχανισμός εξεύρεσης εργασίας. Επιπροσθέτως, οι δαπάνες της χώρας μας σε ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης είναι αρκετά χαμηλότερες συγκριτικώς με τις υπόλοιπες χώρες του ΟΟΣΑ.

A.2. ΑΝΕΡΓΙΑ ΠΡΟΚΑΛΟΥΜΕΝΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ.

Πέραν αυτών, η ελληνική οικονομία πλήττεται από τις συνέπειες της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσεως, η οποία αναδεικνύει & επιδεινώνει τα διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας. Στην τρέχουσα δυσμενή οικονομική συγκυρία, το άμεσο πρόβλημα είναι η διατήρηση & ενίσχυση του επιπέδου απασχολήσεως, ώστε σε βραχυχρόνιο διάστημα να αποφευχθεί η υψηλή ανεργία, η συνεπαγόμενη φτώχεια και -τελικώς- η διάρρηξη του κοινωνικού ιστού.

Β. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΜΕΣΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

Β.1. ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΕΡΓΩΝ.

i. Επιμήκυνση της περιόδου χορήγησης του επιδόματος ανεργίας ώστε να μην παρουσιασθούν φαινόμενα φτώχειας & ανέχειας, δηλαδή αδυναμία κάλυψης καθημερινών διατροφικών & στεγαστικών αναγκών.

ii. Συντονισμός των μεγάλων φορέων κοινωνικού/φιλανθρωπικού έργου (π.χ. υπηρεσίες Αρχιεπισκοπής & Ιερών Μητροπόλεων, Δημοτικές Υπηρεσίες, Κοινωνικοί Λειτουργοί κλπ.).

iii. Λήψη δέσμης αμέσων μέτρων για περιοχές υψηλής ανεργίας. Προώθηση & ενθάρρυνση τοπικών συμφώνων εργασίας, 3ετούς διάρκειας.

iv. Ελεγχόμενη & περιορισμένη ελαστικοποίηση της αγοράς εργασίας με σκοπό την μεγαλύτερη δυνατή απορρόφηση ανέργων, έστω και για μερική απασχόληση.

Β.2. ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΥΞΗΣΗ ΤΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ.

Πρόσληψη ανέργων από επιχειρήσεις, με κρατική επιδότηση των ασφαλιστικών εισφορών έως του ισόποσου του επιδόματος ανεργίας. Η επιδότηση θα αφορά νέες θέσεις εργασίας και όχι συγκεκριμένους εργαζομένους, ενώ θα ισχύει και για νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις. Η καταβολή των επιδοτήσεων θα γίνεται απ' ευθείας από το κράτος προς το Ι.Κ.Α. και τα λοιπά ταμεία, προς αποφυγή της γραφειοκρατίας. Το πρόγραμμα θα είναι άμεσο, ευέλικτο και αντιγραφειοκρατικό, αλλά θα προβλέπει αυστηρούς κανόνες ευθύνης εργοδοτών & εργαζομένων, με σκοπό την αποφυγή της απάτης και της διασπαθίσεως του δημοσίου χρήματος. Η διάρκεια του προγράμματος θα είναι 3ετής.

Β.3. ΜΕΤΡΑ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΑΠΟΔΟΣΕΩΣ - ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΤΡΑ.

Η δραστική μείωση της ανεργίας μπορεί να επιτευχθεί μέσω της αειφόρου οικονομικής ανάπτυξης. Ο βασικός μοχλός της αειφόρου ανάπτυξης είναι ασφαλώς η ιδιωτική επιχειρηματικότητα, την οποία το κράτος οφείλει να ενισχύει νομοθετικώς, διοικητικώς & φορολογικώς, με κριτήριο την τεκμηριωμένη

 βιωσιμότητα των επιχειρηματικών σχεδίων και την επιλογή τομέων, οι οποίοι παρουσιάζουν συγκριτικό πλεονέκτημα για την ελληνική οικονομία. Στα πλαίσια της φιλοσοφίας αυτής, παραθέτουμε κατωτέρω μερικά -ενδεικτικώς και μόνον- μέτρα που θα ενισχύσουν την οικονομική ανάπτυξη και θα δημιουργήσουν, σε εύλογο χρονικό διάστημα, νέες θέσεις εργασίας. -

i. Άμεση δημιουργία ζωνών ελεύθερου εμπορίου & επενδύσεων, με την παροχή ισχυρών φορολογικών κινήτρων. Το μέτρο θα εφαρμοσθεί κατά προτεραιότητα στις περιοχές με τη μεγαλύτερη ανεργία. Θα έχουν προτεραιότητα οι επενδύσεις που θα απασχολούν στελέχη & προσωπικό από τις τοπικές κοινωνίες, καθώς και νέους ανέργους πτυχιούχους. Επίσης, θα υποστηριχθούν πρωτοβουλίες συνεταιριστικού & πολυμετοχικού χαρακτήρος.

ii. Εκσυγχρονισμός & αναδιάρθρωση του Ο.Α.Ε.Δ. συμφώνως των ευρωπαϊκών προτύπων, ώστε να ανταπεξέλθει με ταχύτητα & επιτυχία στις νέες μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς εργασίας. Πρέπει μέσω της λειτουργίας του να ενισχύουεμτην απασχόληση αντί να επιδοτούμετην ανεργία!

iii. Επιβολή στις τράπεζες ποσοστώσεως επί των συνολικών χορηγήσεών τους υπέρ των χορηγήσεων προς επιχειρήσεις. Έτσι θα υπάρξει καλύτερη χρηματοδότηση της παραγωγής, αύξηση των θέσεων εργασίας και μείωση της ροπής προς κατανάλωση εισαγομέων προϊόντων.

iv. Άμεση ενίσχυση δημιουργίας νέων Εταιρειών Κεφαλαίων Επιχειρηματικών Συμμετοχών (Ε.Κ.Ε.Σ.), με συμμετοχή επενδυτικών κεφαλαίων του ιδιωτικού τομέως. Οι Ε.Κ.Ε.Σ. αυτές θα χρηματοδοτήσουν την ίδρυση ή την περαιτέρω ανάπτυξη επιχειρήσεων από κοινού με ιδιώτες επιχειρηματίες. Θα γίνει προσπάθεια άντλησης πόρων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων, ενώ οι Ε.Κ.Ε.Σ. θα πρέπει να έχουν και τομεακό ή γεωγραφικό χαρακτήρα, ώστε να υπάρξει η μεγαλύτερη δυνατή διάχυση της ανάπτυξης.

v. Άμεση χρηματοδότηση από την Αγροτική Τράπεζα των εγκεκριμένων επενδυτικών σχεδίων ομάδων παραγωγών, τα οποία εκκρεμούν. Σκοπός του μέτρου είναι η ενίσχυση της αγροτικής παραγωγής, της διατήρησης και της δημιουργίας νέων θέσεων στον αγροτικό τομέα.

vi. Σε συνεργασία με τους παραγωγικούς φορείς, άμεση αξιοποίηση της υποδομής και του δυναμικού των Τ.Ε.Ι. στην κατεύθυνση της ταχύρρυθμης εκπαίδευσης, για την δημιουργία στελεχών που θα αξιοποιηθούν στην τοπική οικονομία.

vii. Ιδίως για την ενίσχυση της εργασίας στον κατασκευαστικό κλάδο, ο οποίος κατ' εξοχήν πλήττεται από την κρίση, θα καταβληθεί προσπάθεια, εκτός της επιτάχυνσης των δημοσίων έργων, να τεθεί σε εφαρμογή -με έκτακτες διαδικασίες- ένα ευρύ πρόγραμμα αστικών αναπλάσεων σε όλες τις μεγάλες πόλεις, με στόχους την αύξηση των διαθέσιμων θέσεων στάθμευσης, την δημιουργία χώρων αθλοπαιδιών στις γειτονιές κλπ.

 Β.4. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ.

i. Αλλαγή του ορισμού των ανέργων και της μεθοδολογίας καταμετρήσεώς των, ώστε να είναι σαφές το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος και τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά.

ii. Αλλαγή της κυρίαρχης νοοτροπίας των νέων στην Ελλάδα για διορισμό στο δημόσιο με την προβολή ενός δημιουργικού & παραγωγικού τρόπου σκέψεως και με καλλιέργεια πνεύματος  επιχειρηματικότητος, ανταγωνιστικότητος & εξωστρέφειας και τη δημιουργία σημαντικών αντικινήτρων για το διορισμό στο δημόσιο. Οι προσλήψεις στο δημόσιο δεν μπορούν πλέον να λειτουργούν ως ανάχωμα κατά της ανεργίας.

iii. Εξατομικευμένη στήριξη του ανέργου, η οποία θα του δίνει τη δυνατότητα να επιλέξει το μέτρο στήριξης που ταιριάζει περισσότερο στην περίπτωση του. Τέτοια μέτρα μπορούν να είναι η κατάρτιση και η επανακατάρτιση, οι επιδοτήσεις επιχειρηματικών πρωτοβουλιών ανέργων και τα εξειδικευμένα κίνητρα για πρόσληψή τους από επιχειρήσεις.

iv. Σύνδεση της ανώτατης παιδείας με τις παραγωγικές ανάγκες του τόπου. Μετατροπή των Τ.Ε.Ι. σε σχολές παραγωγής ειδικοτήτων που έχουν σχέση με την οικονομία του τόπου εγκαταστάσεώς των.