Σχετικά με το σχέδιο νόμου περί «επιλογής δικαστικών λειτουργών στις κορυφαίες θέσεις της Δικαιοσύνης και επαναφοράς της αρχής του αυτοδιοίκητου των Δικαστηρίων», το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από τον Υπουργό Δικαιοσύνης, η ομάδα Δικαιοσύνης των ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΩΝ επισημαίνει τα εξής:

Τα μέτρα είναι επικοινωνιακού Χαρακτήρα:

Παρά τις μεγαλόσχημες επικοινωνιακού χαρακτήρα διακηρύξεις του Υπουργού Δικαιοσύνης ότι με το εν λόγω σχέδιο νόμου επιτυγχάνεται σημαντική πρόοδος στην κατεύθυνση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης επειδή προβλέπεται ότι πριν την εκλογή της ηγεσίας της από την Κυβέρνηση θα μεσολαβεί πλέον σχετική γνωμοδότηση του Προεδρείου της Βουλής, είναι δυστυχώς προφανές ότι κανένα ασφαλές εχέγγυο δεν παρέχεται από τις προτεινόμενες ρυθμίσεις προς αυτή την κατεύθυνση.  Και τούτο, όχι μόνο διότι η εν λόγω γνωμοδότηση δεν προβλέπεται ελεύθερη αλλά επί συγκεκριμένων, προεπιλεγμένων από το Υπουργικό Συμβούλιο προσώπων , όσο, κυρίως, διότι το αποτέλεσμά της, ήτοι η επιλογή τριών εκ των έξι προεπιλεγμένων υποψηφίων, ουδόλως δεσμεύει την Κυβέρνηση, η οποία δύναται να επιλέξει ως Πρόεδρο Ανωτάτου Δικαστηρίου ή Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου πρόσωπο το οποίο δεν συμπεριλαμβάνεται στην λίστα του Προεδρείου της Βουλής! Ακόμη περισσότερο, η εν λόγω έκφραση γνώμης δεν αποτελεί καν αναγκαίο στάδιο της διαδικασίας, αφού ορίζεται ρητά ότι σε περίπτωση κατά την οποία δεν υπάρξει γνωμοδότηση εντός δύο μηνών το Υπουργικό Συμβούλιο επιλέγει και χωρίς αυτήν την ηγεσία της Δικαιοσύνης.

Είναι προφανές ότι, με εξαίρεση την επαναφορά του αυτοδιοίκητου των Πρωτοδικείων και Εφετείων Αθηνών, Πειραιώς και Θεσσαλονίκης, το οποίο, κακώς, είχε καταργήσει η προηγούμενη Κυβέρνηση, οι ρυθμίσεις του σχεδίου νόμου, περισσότερο εξυπηρετούν επιδιώξεις επικοινωνιακού χαρακτήρα, παρά αποτελούν σοβαρά βήματα για την κατοχύρωση της προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας των δικαστών.

Οι προτάσεις των Δημοκρατικών:

Οι ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΙ δεν παραγνωρίζουν το γεγονός ότι η Κυβέρνηση, όσον αφορά το θεσμικό πλαίσιο περί ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης δεσμεύεται από το ίδιο το Σύνταγμα, το οποίο, με ευθύνη όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων από το 1974 μέχρι σήμερα, καθιερώνει ένα αναχρονιστικό τριτοκοσμικό καθεστώς , όχι ανεξαρτησίας αλλά εξάρτησης της Δικαιοσύνης, η ηγεσία της οποίας διορίζεται υποχρεωτικά από την Κυβέρνηση. Παρά ταύτα, εάν πράγματι ο Υπουργός Δικαιοσύνης επιθυμεί η εκλογή της ηγεσίας της να μην εξαρτάται από την αποκλειστική βούληση της Κυβέρνησης, οφείλει, αντί να προωθεί ρυθμίσεις επικοινωνιακού χαρακτήρα, να δεσμευτεί πολιτικά ότι θα εκλέξει στην ηγεσία της Δικαιοσύνης εκείνους που θα υποδείξουν οι ολομέλειες των Ανωτάτων Δικαστηρίων της χώρας ύστερα από ελεύθερες εκλογές.

Επιπλέον, εάν πράγματι διαθέτει την τόλμη να κόψει τον ομφάλιο λώρο των εξαρτήσεων μεταξύ εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας, ας λάβει, ακόμη και υπό το ισχύον Σύνταγμα, συγκεκριμένα μέτρα, τόσο προς την κατεύθυνση της καθιέρωσης αντικειμενικού συστήματος προαγωγών των δικαστών μέσω μοριοδότησης, όσο και προς την κατεύθυνση της εξειδίκευσης των πειθαρχικών παραπτωμάτων, του κατ' αρχήν αμετάθετου των δικαστών, της ενίσχυσης του θεσμού των ενόρκων και της θέσπισης δικαστικής αστυνομίας, απευθείας υπαγόμενης στη δικαστική εξουσία. Ας ανακαλέσει επίσης στα δικαστικά τους καθήκοντα όσους δικαστές διαπλέκονται με την Κυβέρνηση απασχολούμενοι χαριστικά σε διάφορες επιτροπές εκτελεστικής εξουσίας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Χρήστος Λυντέρης- Συντονιστής ομάδας Δικαιοσύνης

10 προτάσεις των Δημοκρατικών στον δημόσιο διάλογο Στο πλαίσιο της δημόσιας συζήτησης που έχει ανοίξει εκ νέου για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, με την ευκαιρία της αποχώρησης λόγω συνταξιοδότησης κάποιων δικαστικών από τον Άρειο Πάγο και ιδιαίτερα με αφορμή την ομόφωνη πρόταση των προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας για εκλογή των κορυφαίων δικαστών από ευρύ εκλεκτορικό σώμα, ο συντονιστής επί νομικών θεμάτων των Δημοκρατικών (www.dimokratikoi.gr) Δρ Χρήστος Λυντέρης παρουσίασε σε εκδήλωση του κόμματος το πλαίσιο των θεσμικών μεταρρυθμίσεων τις οποίες θεωρεί απαραίτητες το κόμμα των Δημοκρατικών για την διαμόρφωση ενός ηχηρού πολιτικού μηνύματος για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και την διασφάλιση του διαχωρισμού των εξουσιών που αποτελεί τον θεμέλιο λίθο σε μια αξιόπιστη δημοκρατία. Το πλαίσιο των θεσμικών προτάσεων των Δημοκρατικών για την θωράκιση της Ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης περιλαμβάνει:

1. Την άμεση εκλογή της ηγεσίας της δικαιοσύνης (προέδρων και αντιπροέδρων των ανωτάτων δικαστηρίων και εισαγγελέα του ΑΠ) από τις ολομέλειες των οικείων δικαστηρίων. 2. Την καθιέρωση αντικειμενικού συστήματος προαγωγών των δικαστών, βασισμένο στην μοριοδότηση με βάση συγκεκριμένα κριτήρια , όπως η συμμετοχή σε μη αναιρεθείσες αποφάσεις (ειδικά για έλλειψη αιτιολογίας), η ταχύτητα απονομής της δικαιοσύνης, η μη συμμετοχή σε αναιτιολόγητες αναβολές ή η πειθαρχικά άμεμπτη συμπεριφορά. Οι σχετικές κρίσεις περί προαγωγών πρέπει να δημοσιοποιούνται στο διαδίκτυο, ενώ στο σχετικό συμβούλιο περί προαγωγών θα πρέπει να συμμετέχει ως εγγυητής της διαδικασίας ο πρόεδρος του οικείου Δικηγορικού συλλόγου. 3. Τη θέσπιση του αμετάθετου των δικαστών (ώστε να μην ασκούνται πιέσεις για δυσμενή μετάθεση σε βάρος τους), εκτός εάν η μετάθεση αποφασίζεται με την συναίνεσή τους ή εξαιτίας πειθαρχικού παραπτώματος. 4. Την καθιέρωση πλήρους ασυμβιβάστου των δικαστών με οποιαδήποτε άλλη δημόσια θέση, ώστε να απαγορεύεται πλήρως η κάθε είδους συμμετοχή τους σε διάφορες επιτροπές μη δικαστικού χαρακτήρα και να αποφεύγεται η διαπλοκή τους με την δικαστική εξουσία. 5. Την κατάργηση της δυνατότητας του υπουργού δικαιοσύνης να ασκεί την πειθαρχική δίωξη των δικαστών και μεγαλύτερη εξειδίκευση των πειθαρχικών αδικημάτων τους. 6. Τη συμμετοχή του προέδρου του οικείου δικηγορικού συλλόγου Αθηνών ως παρατηρητή στις σχετικές συνεδριάσεις των πειθαρχικών συμβουλίων. 7. Την επαναφορά του αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων που καταργήθηκε το 2008, παρά τις αντιδράσεις του συνόλου του νομικού κόσμου. 8. Την ίδρυση Συνταγματικού Δικαστηρίου, αναλόγου με τα υψηλού επιπέδου συνταγματικά δικαστήρια της Γερμανίας ή της Ιταλίας, τα μέλη του οποίου θα είναι νομικοί (όχι αποκλειστικά δικαστές), οι οποίοι θα επιλέγονται με αυξημένες πλειοψηφίες, ούτως ώστε να τους εξασφαλιστεί αυξημένο κύρος. 9. Την ενίσχυση του θεσμού των ενόρκων με αδιάβλητο σύστημα επιλογής και θέσπιση αποζημίωσής τους ώστε να έχουν κίνητρο να απονέμουν δικαιοσύνη. Επιπλέον, σε εγκλήματα που απαιτούνται ειδικές νομικές γνώσεις προτείνετε να κληρώνονται ως ένορκοι και δικηγόροι. 10. Την θεσμοθέτηση εξειδικευμένης δικαστικής αστυνομίας, μη υπαγόμενης στην κυβέρνηση αλλά απευθείας στην δικαστική εξουσία.

10 προτάσεις των Δημοκρατικών στον δημόσιο διάλογο

Στο πλαίσιο της δημόσιας συζήτησης που έχει ανοίξει εκ νέου για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, οι ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΙ έχουν επεξεργασθεί και καταθέτουν ένα πλαίσιο θεσμικών μεταρρυθμίσεων για την θωράκιση της Ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης. Προτείνουμε: 1. Την άμεση εκλογή της ηγεσίας της δικαιοσύνης (προέδρων και αντιπροέδρων των ανωτάτων δικαστηρίων και εισαγγελέα του ΑΠ) από τις ολομέλειες των οικείων δικαστηρίων. 2. Την καθιέρωση αντικειμενικού συστήματος προαγωγών των δικαστών, βασισμένο στην μοριοδότηση με βάση συγκεκριμένα κριτήρια , όπως η συμμετοχή σε μη αναιρεθείσες αποφάσεις (ειδικά για έλλειψη αιτιολογίας), η ταχύτητα απονομής της δικαιοσύνης, η μη συμμετοχή σε αναιτιολόγητες αναβολές ή η πειθαρχικά άμεμπτη συμπεριφορά. Οι σχετικές κρίσεις περί προαγωγών πρέπει να δημοσιοποιούνται στο διαδίκτυο, ενώ στο σχετικό συμβούλιο περί προαγωγών θα πρέπει να συμμετέχει ως εγγυητής της διαδικασίας ο πρόεδρος του οικείου Δικηγορικού συλλόγου. 3. Τη θέσπιση του αμετάθετου των δικαστών (ώστε να μην ασκούνται πιέσεις για δυσμενή μετάθεση σε βάρος τους), εκτός εάν η μετάθεση αποφασίζεται με την συναίνεσή τους ή εξαιτίας πειθαρχικού παραπτώματος. 4. Την καθιέρωση πλήρους ασυμβιβάστου των δικαστών με οποιαδήποτε άλλη δημόσια θέση, ώστε να απαγορεύεται πλήρως η κάθε είδους συμμετοχή τους σε διάφορες επιτροπές μη δικαστικού χαρακτήρα και να αποφεύγεται η διαπλοκή τους με την δικαστική εξουσία. 5. Την κατάργηση της δυνατότητας του υπουργού δικαιοσύνης να ασκεί την πειθαρχική δίωξη των δικαστών και μεγαλύτερη εξειδίκευση των πειθαρχικών αδικημάτων τους. 6. Τη συμμετοχή του προέδρου του οικείου δικηγορικού συλλόγου Αθηνών ως παρατηρητή στις σχετικές συνεδριάσεις των πειθαρχικών συμβουλίων. 7. Την επαναφορά του αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων που καταργήθηκε το 2008, παρά τις αντιδράσεις του συνόλου του νομικού κόσμου. 8. Την ίδρυση Συνταγματικού Δικαστηρίου, αναλόγου με τα υψηλού επιπέδου συνταγματικά δικαστήρια της Γερμανίας ή της Ιταλίας, τα μέλη του οποίου θα είναι νομικοί (όχι αποκλειστικά δικαστές), οι οποίοι θα επιλέγονται με αυξημένες πλειοψηφίες, ούτως ώστε να τους εξασφαλιστεί αυξημένο κύρος. 9. Την ενίσχυση του θεσμού των ενόρκων με αδιάβλητο σύστημα επιλογής και θέσπιση αποζημίωσής τους ώστε να έχουν κίνητρο να απονέμουν δικαιοσύνη. Επιπλέον, σε εγκλήματα που απαιτούνται ειδικές νομικές γνώσεις προτείνετε να κληρώνονται ως ένορκοι και δικηγόροι. 10. Την θεσμοθέτηση εξειδικευμένης δικαστικής αστυνομίας, μη υπαγόμενης στην κυβέρνηση αλλά απευθείας στην δικαστική εξουσία.